จากสัมมนาของ Zoetis

The powerful marketing strategy of pet business โดย ดร.วิเลิศ ภูริวัชร คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

The Magic Bow (Coke)

Baby and Me (Evian)

Last 10 years

Lub.d

โน๊ตครั้งที่ 1 จาก Computerless computer company

บทความนี้ตีพิมพ์ใน Harvard Business Review ในปี 1991 ทำนายว่าภายในปี 2000 บริษัทคอมพิวเตอร์ที่ประสบความสำเร็จที่สุดจะไม่ใช่ผู้ผลิตคอมพิวเตอร์ แต่เป็นผู้ซื้อที่รู้จักการนำคอมพิวเตอร์ที่ราคาถูกลงมากๆ และ มีความสามารถสูงๆ มาสร้างเป็น application ที่บุกเบิกและเป็นหัวใจของ new computing paradigm และ ทำให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ใช้อย่างต่อเนื่อง (enduring influence with customers)  ตราบเท่าที่ยังมีผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ให้อย่างเพียงพอ การก้าวเข้าไปเป็นผู้ผลิตเสียเอง จะมีผลเสียมากกว่าผลดี  อนาคตเป็นของ computerless computer company

• The erosion of US market share in computer production is a good news, provided that they redirect their strategies to create persistent value in computing instead. 
• Defining how computers are used, not manufactured.
• Strategic inversion driven by the technological advance and the bottleneck is no longer the computing power.
• US companies lead the world in technologies to bridge the gap between computing power and applications (microprocessor architectures, OS, UI, DB, application software)
• Customers insist on MS-DOS or Windows computing while indifferent to microprocessors (other than the price and compatibility).
• The computer company is the company that defines the computing environment and influence customer. 
• Microsoft does not build computer but dictates how computers are designed, built and applied through its operating systems. 
• Microsoft both maintains its proprietary position and leverages (rather than replicates) the massive investment by HW companies.
• It is more rewarding to tax the path between HW production and consumption than to build HW. 
• Apple beat Microsoft by six years in developing a graphics-oriented OS, but Microsoft is the more powerful because Apple defined its business as building HW instead of leveraging the HW industry. 
• Earlier Apple had profited from building Macintosh when price was less an issue than functionality was. Later, PC compatible price dropped and performance increased, and Microsoft OS could imitate features of Apples OS. 
• Microsoft benefits directly from global R&D spending on HW, which is quite useless without Microsoft OS.
• Windows covers the whole spectrum, while Apple OS is limited to its HW.
• Apple should have 1) let other companies build Macintosh clone with a royalty fee, 2) sell IBM compatible Apple OS, and, 3) stop making low end HW, to become the driver of utility and define global computing environment. 
• Adding more revenue (about US$400M, while Apple revenue was US$500M.) with almost no cost and moving to higher margin HW 
• The earning could fuel more development of Apple application software. Instead, Microsoft was providing application software for Macintosh. 

On semiconductor industry

• US semiconductor industry lost money in the last 5-6 years
• Changing technology and economics made traditional manufacturing (high volume production and vertical integration) obsolete. 
• Manufacturing capability (feature size and cost) was the key competitiveness.
• Marketing group search for highest volume business to drive the learning cost down.
• What could be designed was what could be built quickly and economically.
• Now, fab is no longer the primary source of advantage. Better fab capability does not proportionally translate to market advantage.
• Shift toward large chip, more integration and complexity. Large volume is not crucial.
• Specialization is more important. (Responsive design) Wasteful is OK. 
• Projection of production capacity shows clearly over capacity (only 4% of capacity is expected to be needed.)
• Fabless chip producer leverage the excess production capacity.
• Close relationship with customers and excellent design methodology and tools are important for fabless chip producer.
• Profits without production companies position themselves to benefit from worldwide improvement in manufacturing technologies. So they focus on highly differentiated chips for niche markets.
• Invest in real sources of competitive advantages
• Maximizing outsourcing options by not designing chips that require state-of-the-art production but provide state-of-the-art value.

Laptop computer

• Highly integrated  chip is almost a complete computer in itself, so the barrier to computer industry is low.
• Japan gained 43% market share and hold key components of laptop industry.
• Replace PC rather than expand computer HW market.
• Toshiba is a laptop manufacturer and its market position has been challenged.
• Grid produces laptops but position itself as a computing solution provider for mobile professions.
• There are no real Toshiba customers.

New rules

• Compete on utility, not power. 
• Adherence to "open systems" is a prescription for corporate suicide. Companies that live by low entry barriers also die by them.
• Identify high-value areas that are not yet standardized and create proprietary concepts and technologies that become candidates for the next wave of standards.
• Monopolize the true source of value
• Open enabling technologies to stimulate competition to drive the costs of enabling components down, to disrupt the strategies of imitative competitors that focus on these components, and, to focus on the true sources of market power.
• Sun chose not to build Sparc chip itself but licensed the design to many manufacturers and also encouraged others to design Sparc clones.
• Maximize the sophitication of the value you deliver; minimize the sophistication of the technology you consume.
• Favor second-tier technologies: more equally satisfactory sources and easily controllable costs and risks

Reversal of fortunes

• New technological and economic forces demand fundamental business model transformation. 
• Inventing new markets rather than building new products.
• Companies and countries that control markets hold power, profit, and, employment advantages over those that merely control technology.

เราจะสามารถเก็บข้อมูลไว้ตลอดไปได้หรือไม่ perpetual data archiving

การเก็บข้อมูลไว้เผื่อใช้ในอนาคตเป็นเรื่องที่หลายคนเห็นความสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ศิลปะวัฒนธรรม หรือ เหตุการณ์ทางสังคม ปัญหาคือสื่อบันทึกข้อมูลมีอายุการใช้งานจำกัด เพราะเราไม่ได้พูดถึงระยะเวลาแค่ปีหรือสองปี แต่ยาวนานเป็นสิบปี หรือ ตลอดไป

นอกจากสื่อบันทึกข้อมูลจะมีการเสื่อมสภาพ อุปกรณ์ในการเขียนอ่านข้อมูลก็มีการเสื่อมสภาพ และ เทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ตอนนี้หากใครมีข้อมูลในฟลอปปี้ดิสค์ ก็อาจจะหาเครื่องอ่านข้อมูลออกมาได้ยากแล้ว

ดังนั้นหากตั้งใจจะเก็บข้อมูลไว้ยาวๆ ตลอดไปแล้ว ก็ต้องมีการเคลื่อนย้ายข้อมูลไปยังสื่อใหม่ๆ ก่อนที่สื่อเดิมจะเสียหาย และ ก่อนที่จะหาเครื่องอ่านข้อมูลไม่ได้ด้วย

ปัญหาที่ท้าทายยิ่งขึ้นก็คือ การที่มีข้อมูลใหม่ๆ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทำให้มีข้อมูลที่ต้องย้ายทับถมทวีเป็นปริมาณเพิ่มขึ้นตามเวลา ลองนึกดูง่ายๆว่า ข้อมูลที่ต้องย้ายในปีที่ 10 คือ ข้อมูลตั้งแต่ปีที่ 1 ถึง 9 ข้อมูลที่ต้องย้ายในปีที่ 20 คือ ข้อมูลตั้งแต่ปีที่ 1 ถึง 19  คำถามคือแล้วเราจะสามารถย้ายข้อมูลได้ทันกับการเพิ่มขึ้นของข้อมูลหรือไม่

ผมลองคำนวณดูง่ายๆ โดยสมมุติให้อัตราการเกิดข้อมูลใหม่เพิ่มขึ้นแบบ exponential ความจำเป็นในการเคลื่อนย้ายข้อมูล (ในรูปของอัตรา) ก็จะเท่ากับผลรวมของ exponential นี้ แต่จะมีระยะเวลา lag เท่ากับอายุการใช้งานของสื่อบันทึกข้อมูล (ถ้าสื่อยังใช้งานได้ดี ก็ยังไม่จำเป็นต้องย้าย)​  ผมพบว่าถ้ามี lag time ที่เพียงพอ และ ถ้า exponent coefficient ของอัตราการเพิ่มสูงพอ อัตราการเพิ่มของข้อมูล จะสูงกว่าอัตราการย้ายข้อมูล (แม้เวลาจะผ่านไปหลายๆปี ก็ตาม) ซึ่งหมายความว่าถ้าเรามีเทคโนโลยีที่รองรับการเพิ่มข้อมูลได้ เราควรจะมีเทคโนโลยีที่สามารถย้ายข้อมูลได้ทันด้วยเช่นเดียวกัน

หนังสือในชีวิต

ช่วงนี้มีกระแสหนังสือ 10 อันดับ ผมลอง list ดูบ้าง แต่ก็ต้องยอมแพ้ คือไม่สามารถจัดอันดับให้เหลือ 10 เล่มได้ จึงขอเขียนถึงหนังสือที่ผ่านมาในชีวิตแทนละกัน จะเกิน 10 เล่มก็คงไม่เป็นไร

1. บ้านน้อยในโพรงไม้ ชอบ จำเรื่องไม่ค่อยได้แล้ว จำได้แต่ป้ามีอาชีพรีดผ้า และ ชอบอารมณ์เสีย

2. อยู่กับก๋ง ชอบมาก อีกเล่มในชุดเดียวกันที่นึกออกคือ เด็กห้องแถว ผมก็เป็นเด็กห้องแถวเหมือนกัน

3. หนังสือมีสาระ ช่วงประถมชอบอ่านหนังสือเตรียมสอบ ปวส. หรือ อะไรประมาณนี้ ไม่ค่อยได้สนใจชื่อหนังสือเท่าไหร่ และอ่านแต่บทที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะเกี่ยวกับไฟฟ้า มอร์เตอร์กระแสตรง มอร์เตอร์กระแสสลับ อิเล็กโทรไลท์ อ่านเจอคำว่าเกลือทองแดงเข้าไป ไม่รู้จะไปเอามาจากไหน เลยเอาเกลือในครัวนั่นแหละ เพราะมันมาจากทะเล มันคงมีส่วนผสมเกลือทุกอย่างอยู่ในนั้นแล้ว

ช่วงนี้เรียนอยู่มัธยมต้นสนใจคอมพิวเตอร์ อยากเรียนภาษาเบสิกแต่ไม่มีหนังสือ เล่มที่อ่านจนเปื่อยคือ หนังสือเกี่ยวกับโปรเซสเซอร์ z80 ที่ อ.ยืน เขียน ซื้อมาจากงานสัปดาห์หนังสือฯ ซึ่งปีนั้นบังเอิญมาจัดที่โรงเรียน ช่วงมัธยมปลายชอบติดตามนิตยสารทักษะ และ ชัยพฤกษ์วิทยาศาสตร์

4. โอเมน (The Omen) จำไม่ได้ว่าชื่อหนังสือที่ถูกต้อง ภาษาไทยเรียกว่าอะไร เป็นหนังสือที่เพื่อนแนะนำให้อ่าน ชอบตอนต้นของหนังสือที่บอกว่าในแต่ละวินาทีจะมีคนอยู่บนฟ้า (อยู่ในเครื่องบิน) กี่คน ถ้ามีอะไรเกิดขึ้นบนโลกที่ทำให้คนบนพื้นตายหมด คนที่อยู่บนฟ้าอาจจะเป็นกลุ่มที่รอดและใช้ชีวิตกันต่อไป เรื่องราวสยองขวัญน่าติดตาม อ่านแล้ววางไม่ลง

5. ถอดวิญญาณ (The Talisman) โดย Stephen King และ Peter Straub เป็นเรื่องราวของเด็กชายแจ๊คที่ออกเดินทางไปเพื่อช่วยชีวิตแม่ โดยที่แจ๊คสามารถอยู่ในโลก 2 โลกสลับกันไปมาได้ เป็นหนังสือที่ผมเช่ามาอ่านตอนอยู่มัธยม เวลาผ่านไปหลายปีก็นึกถึงหนังสือเรื่องนี้ขึ้นมาอีก อยากอ่านอีกครั้งแต่จำชื่อหนังสือไม่ได้แล้ว จำได้แต่ชื่อตัวละครชื่อแจ๊ค นักเดินทาง เวลานึกถึงเรื่องนี้ทีไรก็ค้นหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ท หาอยู่เป็นปีๆ ก็ไม่เจอ จนเมื่อเร็วๆนี้ จึงเจอชื่อหนังสือจนได้

6. ฟายน์แมน อัจฉริยะโลกฟิสิกส์ (Surely You're Joking Mr. Feynman) อัตชีวประวัติของนักฟิสิกส์อารมณ์ดี เล่าเรื่องราวตั้งแต่เด็กจนถึงชีวิตการทำงานที่อ่านสนุกน่าติดตามมาก ผมเคยให้นักเรียนคนหนึ่งอ่าน เขานั่งอ่านรวดเดียวจบเล่มเลย

7. แผนอุบาทว์ (Windmills of the Gods) อาจารย์สาวได้รับเลือกไปเป็นฑูต  เจ้าชีวิต (Master of the Game) เรื่องราวของคนที่ถูกหลอกจนไม่เหลือทรัพย์สินอะไรเลย แต่สามารถต่อสู้สร้างตัวจนประสบความสำเร็จ พยาบาท (If Tomorrow Comes) เรื่องราวของหญิงสาวยอดอัจริยะ และอีกสารพัดเรื่องของซิดนี่ย์ เชลดอน

8. เหยี่ยวเดือนเก้า หนึ่งในสี่เล่มของชุดฤทธิ์มีดสั้นของโกวเล้ง ตอนนี้บุคคลิกของพระเอกที่ชื่อเอี๊ยบไคทำให้เรื่องไม่หนัก และพล๊อตเรื่องที่หักมุมเกินคาดหมายทำให้อยากติดตาม

9. เล่มนี้ชอบที่สุด When Hitler Stole Pink Rabbit โดย Judith Kerr หนังสือสำหรับเด็กผู้หญิง แต่ชอบมาก ชอบการเรียนรู้ การปรับตัวของหนูน้อยชาวยิวที่ต้องอพยพลี้ภัยออกจากเยอร์มัน ไปใช้ชีวิตในประเทศต่างๆ ทั้งอังกฤษ ฝรั่งเศส สวิสเซอร์แลนด์ ฯลฯ ครอบครัวของเธอต้องระหกระเหินไปทั้งๆ ที่ขาดรายได้ การได้พบกับเพื่อนใหม่แต่แล้วเพื่อนก็ถูกพ่อแม่ห้ามไม่ให้คบหากับคนยิวอย่างเธอ 

10. Harry Potter แม้จะโหลไปหน่อย แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าอ่าน (ฟัง) ทุกเล่ม

11. นึกขึ้นมาได้ว่าเร็วๆนี้ได้อ่านเรื่องเกี่ยวกับพม่า 2 เรื่อง คือ พม่าเสียเมือง กับ ผู้ชนะสิบทิศ จริงๆแล้วทั้งสองเรื่องไม่ได้อ่าน เรื่องพม่าเสียเมืองได้อ่านในร้านอาหารไม่กี่หน้าแล้วรู้สึกชอบ แต่หาซื้อหนังสือไม่ได้แล้ว หาไปหามาเลยเจอเป็นไฟล์เสียงอ่าน ส่วนเรื่องผู้ชนะสิบทิศได้ฟังเสียงอ่านเหมือนกัน ทางวิทยุ ตอนที่จะเด็ดหว่านล้อมนางเชงสอบูให้ช่วยให้ได้พบตะละแม่กุสุมา รู้สึกว่าคารมการเจรจาของจะเด็ดน่าสนใจเลยอยากรู้เรื่องนี้เต็มๆ สุดท้ายได้ดูเป็นละครของช่องแปดก็ไม่ผิดหวัง

จะทำยังไง

มีคนชวนให้คิดเรื่อง Using global infrastructure to solve global challenges ผมลองแปลเป็นภาษาไทยแบบกวนๆ ได้ว่า ใช้โครงสร้างพื้นฐานที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของ เพื่อแก้ปัญหาที่ไม่มีใครรับผิดชอบ คือคำว่า global มันจะหมายถึงอะไร หมายถึงของทุกคน ทุกประเทศ แล้วใครจะยอมจ่ายเงิน ใครจะยอมลงแรง นึกไม่ออก แปะไว้ก่อน

ร่างยุทธศาสตร์การเตรียมความพร้อมแห่งชาติ

คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ลงมติรับทราบร่างยุทธศาสตร์การเตรียมความพร้อมแห่งชาติ และ ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องใช้เป็นกรอบแนวทางการดำเนินงานบรรจุในแผนปฏิบัติราชการ ประจำปี 2558 เป็นต้นไป

ประเทศไทยมีการกำหนดแผนเตรียมพร้อมแห่งชาติมาหลายฉบับ ตั้งแต่ปี 2517 เป็นต้นมา ล่าสุดก็ได้มีแผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2553-2557 ของกระทรวงมหาดไทย และ แผนปฏิบัติการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแบบบูรณาการระดับกระทรวง 17 ด้าน แผนผนึกกำลังและทรัพยากรเพื่อการป้องกันประเทศของกระทรวงกลาโหม

ตามร่างยุทธศาสตร์การเตรียมความพร้อมแห่งชาติฉบับใหม่นี้ ได้กำหนดเป้าหมายไว้ 5 ด้าน คือ ด้านการเตรียมพร้อม ด้านชุมชนและสังคม ด้านความร่วมมือกับต่างประเทศ ด้านการผนึกกำลังและการบูรณาการ และ ด้านการบริหารจัดการที่มีเอกภาพและประสิทธิภาพ 

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ไม่ได้ถูกำหนดให้มีบทบาทในร่างยุทธศาสตร์นี้มากนัก นอกจากบางข้อที่กำหนดให้ทุกหน่วยงานเป็นหน่วยงานสนับสนุนแล้ว กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ (ร่วมกับ มท. ตร. และ สขช.) ยังถูกกำหนดให้เป็นหน่วยงานสนับสนุนในการพัฒนาระบบแจ้งเตือน เฝ้าระวัง ซึ่งเป็นกลยุทธหนึ่งของการเตรียมความพร้อม 

ในความเห็นผมคิดว่ากระทวงวิทยาศาสตร์ฯ ควรจะมีบทบาทอื่นอีก ได้แก่ การพัฒนาคลังข้อมูลสาธารณภัยแห่งชาติ และ เครือข่ายข้อมูลด้านความมั่นคง ซึ่งมีหน่วยงานหลัก คือ กระทรวงมหาดไทย และ กระทรวงกลาโหม และ หน่วยงานสนับสนุน คือ จังหวัด สมช. ตร. ศรชล. และในส่วนของการส่งเสริมและพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการป้องกันประเทศและความมั่นคง ทั้งในส่วนของการพัฒนาอาวุธ ระบบการแจ้งเตือนภัย และ อุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร

ทำไมราคาถูก

ผู้บริโภคเชื่อว่าของถูกและดีไม่มีในโลก ถ้าสินค้าใดราคาถูกเกิน จะถูกสงสัยว่าคุณภาพต่ำ หรือ หลอกลวง ดังนั้นถ้าจะทำราคาต่ำต้องสื่อให้ผู้บริโภคเชื่อว่าทำไมเราจึงสามารถลดต้นทุนลงได้โดยไม่กระทบคุณภาพสินค้า